Sem hluti af aðgerðaráætlun ríkisstjórnarinnar í loftslagsmálum er Skógræktinni falið að efla tengsl við og styðja félagasamtök með sérstöku verkefni. Verkefnið Vorviður er hluti aðgerðaráætlunarinnar og bættrar landnýtingar í þágu loftslags.

Markmið og forsendur

Kennimerki VorviðarMarkmið verkefnisins er að efla samstarf Skógræktarinnar og ýmissa félaga um allt land í því augnamiði að gefa félögum kost á að binda kolefni með eigin skógrækt. Félög sem nota land sem þegar er á skipulögðu skógræktarlandi njóta forgangs. Plönturnar skulu vera ræktaðar í ræktunarstöð og það telst vera kostur ef hún er í heimahéraði. Ekki er um að ræða styrk vegna eigin plöntuframleiðslu.

  • Áhugafólk við gróðursetningu. Ljósmynd: Pétur HalldórssonStuðningurinn felst í endurgreiðslu kostnaðar við plöntukaup eingöngu. Félög sækja um styrkinn til Skógræktarinnar sem annast umsýslu þessa verkefnis. Sækja þarf um fyrir hvert ár eins og vinnureglur kveða á um. Um hvert verkefni er gerður samningur við Skógræktina.

Úthlutað var í fyrsta sinn úr Vorviði í febrúar 2021, alls 8,7 milljónum króna, sem runnu til 23 verkefna um allt land.


NÁNARI ÚTFÆRSLA - ÚTHLUTUNARREGLUR - FRÆÐSLA

Umsækjendur

Markhópurinn er félög eða félagasamtök.

Umsóknir

Félög sækja um styrkinn til Skógræktarinnar sem annast umsýslu þessa verkefnis. Umsóknar­frestur er að jafnaði 1. febrúar ár hvert.

Rafræn umsóknareyðublöð eru á vef Skógræktarinnar, www.skogur.is/vorvidur. Í umsókn þarf að koma fram:

  • Nafn (og kennitala ef við á) heimilisfang, símanúmer og netfang félags og forsvarsmanns/tengiliðar.
  • Ræktunarsvæði, staðsetning og landgerð (lýsing ásamt mynd eða korti)
  • Skipulagsleg staða landsins og verndarákvæði ef einhver eru.
  • Leyfi landeiganda (afrit af samningi/samkomulagi)
  • Áætlað umfang, landstærð, fjöldi plantna, plöntutegundir og kostnaðaráætlun.

Forsendur styrkveitingar

Umsóknarfrestur rennur út í febrúar ár hvert og hálfum mánuði síðar tilkynnir verkefnisstjóri umsækj­end­um um úthlutun vegna ársins.

Félag sem hlýtur styrk gerir samning við Skógræktina fyrir eitt ár í senn. Samningi fylgja leið­beiningar um tegundaval og ræktun. Plöntur skulu vera af tilteknum teg­undum skógartrjáa. Ekki er um að ræða skrauttré eða skrautrunna.

  • Að umsækjandi hafi leyfi landeiganda fyrir framkvæmdinni og að hún stangist ekki á við verndarákvæði skv. landslögum eða skipulagsáætlun viðkomandi sveitarfélags.
  • Landið sé friðað fyrir beit.
  • Styrkhæfar trjátegundir eru tegundir sem metnar eru hæfar til að binda kolefni úr andrúmsloftinu hérlendis:
    • ilmbjörk og hengibjörk
    • reyniviður, gráreynir, silfurreynir og alpareynir
    • rússalerki, evrópulerki og lerkiblendingurinn 'Hrymur'
    • stafafura, bergfura og lindifura
    • sitkagreni, rauðgreni, hvítgreni og blágreni
    • fjallaþinur
    • gráelri, blæelri, svartelri, ryðelri og sitka-/græn-/kjarrelri
    • alaskaösp og blæösp
    • jörvavíðir, alaskavíðir, sitkavíðir, lensuvíðir og selja
  • Gerður verður samningur við styrkþega um viðkomandi skógræktarverkefni. Samn­ing­ur byggist á upplýsingum umsækjanda, einfaldri ræktunaráætlun og kostnaðaráætlun.

Forgangur að styrkjum

Forgangsröðun mótast einkum af ræktunaröryggi, aðallega hvað varðar beitarfriðun og ör­ugga getu félaga til að koma hlutum í verk.

Land

  • Stærri lönd sem eru skipulögð til skógræktar og friðuð fyrir beit eða svæði innan slíkra heilda, t.d. svæði innan skógræktarsvæða sveitarfélaga eða annarra aðila.
  • Stærri einkalönd sem eru friðuð fyrir beit.
  • Minni svæði (minnst 1 ha) sem eru friðuð fyrir beit.
  • Svæði sem ekki eru friðuð fyrir beit koma ekki til greina.
  • Frístundalóðir koma ekki til greina.

Félög

  • Formleg félög sem ekki hafa aðgang að annarri fjármögnun til skógræktar, t.d. góð­gerðarfélög og áhugamannasamtök
  • Óformleg félög sem ekki hafa aðgang að annarri fjármögnun til skógræktar, t.d. vinnu­staðafélög
  • Félög sem hafa aðgang að annarri fjármögnun til skógræktar, t.d. skógræktarfélög

Forsendur afgreiðslu styrks

Greiðsla styrks fer fram í nóvember, hafi tilskilin gögn borist.

  • Greiðsla styrks fer fram í nóvembermánuði, að því gefnu að fyrir 1. október, hafi um­sækjandi skilað framkvæmdaskýrslu á þar til gerðu eyðublaði og útlínum hins nýja skógar, hnituðu inn með sérstöku appi. (nánari upplýsingar sendar tengiliðum)
  • Afrit sundurliðaðra plöntureikninga.

Um verkefnisstjórn og hlutverk verkefnisstjóra

  • Skógræktin skipar sérstakan verkefnisstjóra til að annast verkefnið. Hlutverk verkefnis­stjóra er að taka við umsóknum, yfirfara þær, meta og úthluta styrkjum. Hann sér um að fræða styrkþega og veita þeim ráðgjöf, fylgist með framgangi verkefna, tekur við framkvæmdaskýrslum og afritum reikninga og gengur úr skugga um að verkið hafi farið fram og að reglum verkefnisins hafi verið fylgt.
  • Tillögur verkefnisstjóra um úthlutun hvers árs eru samþykktar af Skógræktinni.

Fræðsla um skógrækt

Almennar upplýsingar um nýskógrækt er að finna undir Skógrækt hér á vef Skógræktarinnar. Þar eru upplýsingar um lauftrjátegundir, barrtrjátegundir, skaðvalda sem herja á tré, jólatré og ræktun þeirra, upplýsingar um gróðurelda og forvarnir gegn þeim og margt fleira. Þá má benda á fræðslubæklinga Skógræktarinnar, sérstaklega bæklinginn Fræðsluefni um skógrækt sem tæpir á öllum helstu atriðum sem hafa þarf í huga í skógrækt.

Bæklingar

Myndbönd

Ótal myndbönd er að finna á netinu um skógrækt en við viljum sérstaklega benda á fræðslumyndbönd Skógræktarinnar. Smám saman bætist nýtt efni í safnið en þar eru m.a. leiðbeiningar um gróðursetningu, umhirðu ungskóga og fleira og fleira.

Fræðsla á vef Skógræktarfélags Íslands

Mikið efni er einnig að finna á vef Skógræktarfélags Íslands. Félagið gefur m.a. út fræðsluritið Frækornið sem er til sölu á vefnum . Frækornið er lítill fjórblöðungur sem inniheldur upplýsingar um afmarkaða þætti skógræktar, til dæmis einstakar trjátegundir, ræktun við tiltekin skilyrði (til dæmis á lyngmóum), plágur sem herjað geta á tré og skóga, jólatré, fræsöfnun og margt fleira. Jafnframt gefur félagið út Skógræktarritið tvisvar á ári, vandað rit með fjölbreyttum greinum um skógrækt.

Birkiplöntur að laufgast. Ljósmynd: Pétur Halldórsson

Úthlutanir