Álmur

 

Álmur (fræðiheiti: Ulmus) er ættkvísl hávaxinna lauftrjáa af álmsætt (Ulmaceae) sem tilheyrir rósaættbálkinum (Rosales). Sá algengasti í Evrópu og sá eini sem ræktaður hefur verið hérlendis heitir einfaldlega álmur. Hann hefur breiða og hvelfda krónu og klæðist gulum lit á haustin. Tré af álmsætt eiga heimkynni í Evrópu, Litlu-Asíu og Kákasus. Þar sem álmur þrífst best getur hann orðið 40 metra hár.

Álmur
Ulmus glabra 

Hæð: A.m.k. 15 m hérlendis
Vaxtarlag: Einstofna tré með breiða, regnhlífaraga krónu
Vaxtarhraði: Hægur
Hvaða landshluta: Víða um land
Sérkröfur: Þarf rakan og frjósaman jarðveg
Styrkleikar: Gott vindþol, viður
Veikleikar: Álmlús, lítil reynsla í skógrækt

Athugasemdir: Sú álmtegund sem við köllum einfaldlega álm er sú algengasta í norðvesturhluta Evrópu og sú eina sem hefur þrifist hérlendis. Í heimkynnum sínum á hún þó í vök að verjast vegna álmsýki, sveppsjúkdóms sem barkbjöllur bera á milli trjáa. Á Íslandi eru engar barkbjöllur og því hefur sjúkdómurinn ekki fundist hér. Gömlu álmarnir í görðum á höfuðborgarsvæðinu eru líklega danskir að uppruna og geta orðið að tignarlegum trjám en eru kalsæknir og henta einkum sunnanlands. Hingað hefur einnig borist álmur frá Beiarn á 67° norðurbreiddar í Noregi. Hann er fullkomlega harðger en seinvaxinn og oft kræklóttur.

 
Hæsti álmur landsins vex í Múlakoti í Fljótshlíð. Hann mældist 12 m hár fyrir um áratug en er líklega orðinn 13-14 metra hár síðan.

© Þröstur Eysteinsson