Mynd: Marie Thielke, https://www.flickr.com/photos/emme-dk/.

Jólatré hafa verið ræktuð á Íslandi frá því laust fyrir miðja 20. öld. Ræktunin hefur að mestu farið fram á skógræktarsvæðum og í birkiskógum eða birkikjarri. Framleiðsla jólatrjáa á ökrum hefur lítið verið stunduð hérlendis og því er lítil staðbundin þekking til á þessu sviði. Í útlöndum er algengt að jólatré séu ræktuð á frjósömum ökrum og jólatrjáaræktun er stunduð sem sjálfstæð búgrein með markvissa og umfangsmikla framleiðslu.

Óvíst er hvernig þessi búgrein á eftir að þróast hér á landi, hvort hún verður aðallega blönduð annarri skógrækt, til dæmis með ræktun undir skermi eldri trjáa eða hvort akurræktun á eftir að vaxa fiskur um hrygg. Hvort sem verður þarf ávallt að sinna væntanlegum jólatrjám meira og minna allt árið og á þessari síðu má finna leiðbeiningar um þau störf sem vinna þarf á mismunandi árstímum

Á þessari síðu eru gefnar leiðbeiningar um þau verk sem gott er að vinna í tilteknum mánuðum ársins.

Dagatal jólatrjáabóndans

Desember

Verkefni desembermánaðar hjá jólatrjáaframleiðendum


Nú er úti veður vott,
verður allt að klessu.
Ekki á hann Grímur gott,
að gifta sig í þessu.

Vonandi er Grímur ekki jólatrjáabóndi sem á eftir að fara út og leita að jólatrjám sem hann hefur lofað fyrir komandi jólamarkað. Allt er á kafi í snjó og ofsaveðurspá annað slagið. Ef Grímur hlustar svo á auglýsingar í útvarpinu þar sem auglýstur er nordmannsþinur fyrir 3995 kr. er ekki víst að hann nenni að standa í þessu yfirleitt.

Fyrir hina sem fóru út í september og merktu trén sem voru tilbúin fyrir sölu er verkið mun auðveldara. Reyndar er alltaf erfitt að taka tré út úr skóginum þegar snjóskaflarnir eru komnir í mittishæð og borgar sig varla ef maður þarf að aka eða ganga langa leið til að komast að trjánum.

Þetta atriði er gott er að hafa í huga þegar nýtt svæði fyrir jólatré er valið. Svæðið á að vera aðgengilegt – líka í nóvember og desember – og trén á að gróðursetja innan afmarkaðs svæðis. Til dæmis gæti verið reitur A með x fjölda af trjám sem öll eru gróðursett á sama ári. Árið eftir er gróðursett í nýjan reit með y fjölda af trjám. Þetta auðveldar umhirðuna frá upphafi til enda.   

Íslensk jólatré eru vinsæl hjá mörgum en ekki átta sig allir á muninum á innfluttu og íslensku tré. Því er góð hugmynd að setja greinilegt merki á hvert jólatré sem gefur til kynna að tréð sé ræktað á Íslandi og hvar (bær, landshluti).

Dæmi um skrautlegan jólatrésfót sem er bæði stillanlegur og vatnsþéttur.

Önnur góð hugmynd er að láta leiðbeiningar fylgja trénu með upplýsingum um trjátegundina og hvernig best er að meðhöndla tréð þegar komið er heim í stofu, svo sem með því að saga neðan af leggnum áður en tréð er sett í fótinn, að bæta við vatni á hverjum degi og þess háttar.

Á sumum sölustöðum er líka hægt að kaupa jólatrésfót með trénu og margar mismunandi útfærslur eru í boði eins og sést á myndinni hér til hliðar. Það sem skiptir máli er að fóturinn sé stöðugur, stillanlegur og örugglega vatnsþéttur.

Íslensk jólatré eru í boði á mismunandi stöðum á Íslandi og flest tré eru annað hvort fengin hjá skógræktarfélögum eða Skógrækt ríkisins vítt og breitt um landið. Skógarbændur eru þó líka farnir að framleiða jólatré, aðallega þó á Austurlandi enn sem komið er. Hér fyrir neðan má sjá hvaðan íslensku jólatrén eru í aðalatriðum. Smellið á myndirnar til að sjá þær stærri og skýrari.

Yfirlit yfir sölu jólatrjáa frá skógræktarfélögum víða um land. Mynd: Skógræktarfélag Íslands (2012).

Yfirlit yfir þá staði þar sem Skógrækt ríkisins framleiddi jólatré árið 2013. Kortagerð: Björn Traustason, Mógilsá..


Senda grein