Stefnumótandi þættir

Almenn þjónusta

• Að Skógrækt ríkisins sé leiðandi afl í skógræktarmálum á Íslandi; hafi yfirsýn og verði málsvari skógræktar á landsvísu.
• Að ræktaðir verði fjölbreyttir skógar í þeim tilgangi að bæta umhverfi og treysta búsetu í landinu, auk þess að skapa til lengri tíma litið nýja auðlind fyrir þjóðarbúið. Þetta verði gert í sátt við aðra landnýtingu og landvernd á Íslandi.
• Að ný heildstæð skógræktarlög líti dagsins ljós. Þar komi fram formlegt hlutverk SR sem eftirlits-, rannsóknar- og þjónustuaðila, og umsjón með náttúrulegum birkiskógum og þjóðskógum.
• Að SR hafi skýrt eftirlits- og stjórnsýsluhlutverk gagnvart ríkisstyrktri skógrækt.
• Að SR sé ávallt í hugmyndafræðilegri sókn en ekki vörn.
• Að SR vinni markvisst að því að styrkja stöðu sína, m.a. gagnvart samstarfs- og hagsmunaaðilum og almenningi. Sterk staða SR er styrkur fyrir landshlutaverkefnin, skógræktarfélög og almenna skógræktendur.
• Að SR leggi áherslu á góð samskipti og samvinnu við aðra aðila sem vinna að skyldum málum, til þess að nýta sem best þekkingu og fjármagn til skógræktarmála.
• Að SR hafi gæðastjórnun að leiðarljósi í faglegri vinnu sinni og upplýsi aðila innan og utan stofnunar um það.

• Að núverandi stefnumörkun verði lokið.
• Nýtt skipurit stofnunar verði samþykkt og innleitt með skipulegum hætti.
• Að starfsmenn SR eigi frumkvæði að því að lög um skógrækt og lög um LHV verði endurskoðuð í samvinnu við aðra hagsmunaaðila (t.d. LHV).
• Að skipulag stofnunarinnar taki mið af langtímamarkmiðum og reglulega verði lagt mat á áhrif breytinga í umhverfinu.
• Gott samstarf við landbúnaðarráðuneyti og stjórnvöld almennt er grundvallaratriði í að verkefni og markmið SR séu í takt við stefnu stjórnvalda. Komið verði á föstum samskiptum milli stjórnenda stofnunarinnar og fulltrúa landbúnaðarráðuneytis.
• Forgangsröðun og tímasetning verði á þeim verkefnum sem stofnunin sinnir og þau skjalfest í framkvæmdaáætlun, sem verði endurskoðuð reglulega.
• Komið verði á afkastahvetjandi kerfi gagnvart öllum starfsmönnum.
• Stofnaðir verði faglegir vinnuhópar (gæðahópar) innan stofnunar, með þátttöku aðila utan stofnunar eftir því sem við á.
• Samstarf við stjórnvöld og aðra hagsmunaaðila í skógrækt verði eflt.
• Að auka gæðastjórnun í öllum þáttum starfseminnar. Þróuð verði viðurkennd gæðakerfi til notkunar við mat á árangri framkvæmdaaðila. Skoðaðar verði erlendar fyrirmyndir (t.d. ISO 14001, FSC) og lagaðar að íslenskum aðstæðum.

Umsjón þjóðskóga

• Að SR hafi formlega umsjón með þjóðskógum og reki þá þannig að þeir verði fyrirmynd annarrar skógræktar í landinu.
• Að hugmyndafræði fjölnytjaskógræktar verði höfð að leiðarljósi og að mörkuð verði skýr stefna varðandi meginhlutverk hinna ýmsu skóglenda. Að öll skóglendi SR fái skilgreint hlutverk.
• Að þróa nýjar leiðir til að fá fólk inn í þjóðskógana. (framhald af verkefninu „opinn skógur“). Útivistarmöguleikar og fræðsla í þjóðskógum verði markaðssett í tengslum við náttúru- og menningartengda ferðaþjónustu. Tækjaútgerð verði minnkuð og verksala aukin.
• Skýr markmið verði skilgreind varðandi markaðsetningu viðarafurða, sem þjónar bæði kröfum markaðarins og markmiðum skógræktar.

• Að flokka þjóðskóga og/eða svæði innan þeirra í mismunandi notkunarflokka eftir meginhlutverki og markmiðum.
• Að menntun, þjálfun, hæfni og tækjabúnaður starfsmanna og stjórnenda þjóðskógana sé í fremstu röð.
• Umsjónarfólk þjóðskóga fái þjálfun í notkun þeirrar tækni sem þörf er á til að geta sinnt starfi sínu í samræmi við kröfur nútíma skógræktar.
• Að öðlast þekkingu á alþjóðlega viðurkenndum vottunarstöðlum (svo sem stöðlum Forest Stewardship Council).
• Skoðanakannanir verði gerðar til þess að skilgreina betur markhópa og til þess að meta gæði veittrar þjónustu í þjóðskógum.
• Að bæta aðstöðu í skógunum til móttöku á mismunandi markhópum (skólum, ferðafólki, rannsóknaraðilum o.s.frv.).
• Að móta og þróa framkvæmdaáætlanir fyrir þjóðskóga sem gagnast sem fyrirmyndir við gerð framkvæmdaáætlana fyrir önnur skóglendi.
• Að hafa frumkvæði að þróunarvinnu varðandi nýtingu og markaðssetningu skóga og skógarafurða. Staðið sé faglega að þróun og markaðssetningu og starfseminni fundinn staður í skipuriti.

Rannsóknarstarf

• Að SR verði áfram leiðandi á sviði rannsókna, þekkingar og upplýsingamiðlunar í skógrækt.
• Aukið og fjölþættara skógræktarstarf í landinu kallar á eflingu þekkingar með rannsóknum. Lögð verði áhersla á þessar breytingar endurspeglist í fjölbreytni, gæðum og síkvikri endurskoðun rannsóknaverkefna rannsóknasviðs.
• Að SR móti langtíma rannsóknastefnu í samráði við samstarfsstofnanir og hagsmunaaðila, sem varði leiðina a.m.k. 5 ár fram í tímann.
• Að samstarf við erlenda aðila verði áfram mikilvægur hluti rannsóknarstarfs stofnunarinnar (rammaáætlun ESB, SNS o.fl.).
• Lögð verði áhersla á markvisst samstarf við innlenda aðila um rannsóknir og þróunarstarf í þágu skógræktar.
• Að verkefninu „Íslensk skógarúttekt“ verði forgangsraðað, þannig að fyrir liggi nákvæmar upplýsingar um alla íslenska skóga á landsvísu árið 2007.

• SR haldi frumkvæði í rannsóknum á skógrækt og skóglendum. Kallað verði eftir rannsóknarspurningum frá fagaðilum og mótuð langtíma rannsóknastefna. Komið verði á fót spurningabanka sem er endurskoðaður reglulega.
• SR eigi frumkvæði að því að afla upplýsinga um skógrækt á landsvísu, sem er hluti af „Íslenskri skógarúttekt“.
• Markvissari útbreiðsla kynningarefnis og miðlun rannsóknarniðurstaðna.
• Að SR eigi frumkvæði að stofnun fagráðs um skógrannsóknir og leiði það starf. Skógrannsóknafagráð verði nýtt við mótun langtímastefnu og til að auka tengsl SR við aðra fagaðila.
• Að markaðssetja námskeiðshald og ráðgjöf sem byggist á rannsóknum og þekkingu stofnunarinnar.
• Að vera óhrædd við að endurskoða rannsóknarhlutverk stofnunarinnar reglulega.

Þróunarstarf

• Að starfsmenn framkvæmdadeilda taki í auknum mæli þátt í rannsóknum og upplýsingaöflun.
• Að SR efli þekkingu og tryggi að kostir landfræðilegra upplýsingakerfa og landnýtingargagnagrunna nýtist almennt við skógrækt í landinu (var áður undir þjóðskógum).
• Að SR hafi skýrt hlutverk í þróun afurða og þjónustu skóganna.
• „Erfðalind“ (hagnýtar rannsóknir, þróun og þjónusta er varða erfðaauðlindir trjáa) verði skilgreind sem eitt af hlutverkum SR.
• Að SR hafi skilgreint hlutverk varðandi umhverfisvöktun (t.d. skógarskaðar, laufgunar- og lauffallstími og aðrar umhverfisbreytingar í skógum tengdar loftslagshlýnun o.fl.).
• SR sjái um árangursmat í skógrækt og miðli niðurstöðum þess með það að markmiði að bæta árangur.

• Leitað verði eftir markvissu samstarfi við aðra sem vinna að uppbyggingu svipaðra landnýtingar-gagnagrunna til þess að tryggja samnýtingu og forðast tvíverknað.
• Hvatt verði til frumkvöðlastarfsemi í skógrækt.
• Efnt verði til fagráðstefna sem tengjast skógrækt.
• SR kalli eftir auknu alþjóðlegu samstarfi og verði sýnilegri á alþjóðavettvangi með birtingu efnis, kynningu á stofnuninni á ensku og hvatningu til ráðstefnu- og fundahalds hérlendis.
• Byggð verði upp sérþekking á skipulagssviði og landslagsarkitektúr. Með því móti verði stefnt að virkari þátttöku og gæslu skógræktarhagsmuna í skipulagsmálum á lands- og landshlutavísu. Einnig verði fylgst með hvenær skipuleggja á sveitafélög og stærri svæði.
• Komið verði á formlegu skipulagi á samvinnu við sveitarfélög.
• Komið verði á árangursmatskerfum og reglubundnu árangursmati, einkum á upphafsstigum skógræktar.

Fræðsla og ráðgjöf

• Að SR hafi formlegt hlutverk sem ráðgefandi aðili varðandi faglega stefnumótun í skógrækt gagnvart stjórnvöldum.
• Að treysta framþróun skógræktar á Íslandi, með faglegri ráðgjöf sem m.a. byggist á rannsóknum og reynslu SR og tengslum þess við alþjóðasamfélagið. Að á næstu árum verði SR leiðandi í skógarfræðslu og skógaruppeldi. Að öflugt samstarf myndist við skógarbændur, skóla og uppeldisstofnanir. Að innleiða íslenska skógarmenningu með markvissum hætti.
• Að SR sýni frumkvæði og haldi forystu í rannsóknum, vöktun og verndun birkiskóga.
• Skógrækt ríkisins á fyrst og fremst að vera þekkingarstofnun. Ráðgjöf og fræðsla eru og verða mikilvægur hluti af starfseminni. Flestir starfsmenn SR verða að líta á sig sem þekkingarstarfsmenn sem veiti ráðgjöf og fræðslu.
• Að upplýsa almenning og aðra hagsmunaaðila um umhverfisgildi og vistfræðilega þjónustu skógræktar, m.t.t. jarðvegsverndar, vatnsverndar, verndar líffræðilegs fjölbreytileika og bindingar kolefnis.
• Að SR hafi skilgreint hlutverk í umhverfisvernd landsins.

• Markviss skógarfræðsla gagnvart almenningi og stjórnvöldum (gegnum fjölmiðla og vefsíðu), og eftir sömu og öðrum leiðum með áherslu á skógarbændur , grunnskóla, stærri skógræktendur, skóla á framhalds- og háskólastigi, og eigin starfsmenn.
• Formleg sameiginleg fræðsluáætlun, fyrir allar einingar SR.
• Verksvið fræðslufulltrúa verði skilgreint.
• Komið verði á formlegu samstarfi við líffræðiskor HÍ og aðrar menntastofnanir um rannsóknarverkefni stúdenta.
• Að vinna að uppbyggingu gagnagrunna um skógrækt – og kynna þá.
• Aukið námskeiðahald og útgáfa fræðsluefnis, einkum í samstarfi við LHV (t.d. grænni skógar).
• Að skilgreina hlutverk starfsmanna SR á ráðgjafasviði.
• Kynning á ráðgjafarstarfi stofnunarinnar.
• Að hvetja starfsmenn til samstarfs við aðra aðila í skógrækt – sérstaklega á sviði fræðslu og ráðgjafar.
• Að skilgreina hlutverk SR og skógræktar almennt í umhverfisvernd.

Upplýsinga- og kynningarmál

• Starfsemin verði kynnt á samræmdan hátt, þannig að í framtíðinni viti landsmenn fyrir hvað SR stendur og hvert hlutverk hennar er. Fylgt verði faglegri kynningarstefnu. Sérstök áhersla verði lögð á að styrkja jákvæða ímynd SR
• Í framtíðinni verði íslenskar skógarafurðir og íslenskir skógar vel kynntar, aðgengilegar og eftirsóttar af neytendum.
• Starfsmenn séu vel upplýstir um alla þætti innri starfsemi. Þekkingu verði miðlað með skipulögðum hætti innan stofnunarinnar.

• Að SR setji sér skýra upplýsinga- og kynningarstefnu.
• Að greining fari fram á helstu markhópum og mismunandi hópum sé þjónað eftir þörfum þeirra. Gerðar verði viðhorfs- og þjónustukannanir, meðal viðskiptavina stofnunarinnar.
• Samið verði við öflugan kynningaraðila, sem m.a. hefur þekkingu á markaðs- og útgáfumálum, þ.m.t. vefsíðurekstri.
• Starfsmenn séu hvattir til og þeim umbunað fyrir greinaskrif og þátttöku í kynningarstarfsemi.
• Komið verði á tengslum við fjölmiðla og þau ræktuð reglulega.
• Að gefa reglulega út ársskýrslu stofnunarinnar (á íslensku og ensku).
• Upplýsandi gögn séu vistuð miðlægt og gerð aðgengileg öllum starfsmönnum.
• Heimasíða verði kynnt með markvissum hætti og gerð aðlaðandi bæði viðskiptavinum sem og starfsmönnum SR. Komið verði upp heimasíðu á ensku.
• Að hvetja til viðburða í skógunum og nýta þá athygli í kynningarskyni.

Upplýsingamiðlun og samskipti innan stofnunar

• Að skipulag, samskipti og upplýsingamiðlun innan SR verði til mikillar fyrirmyndar og stuðli að bættum árangri í starfseminni og í skógrækt almennt.
• Að starfsmenn séu upplýstir um hlutverk, markmið og viðfangsefni og að unnið verði á grundvelli faglegra forsenda á hverjum tíma.
•  Að leikreglur í samskiptum starfsmanna/starfsstöðva séu skýrar.
• Að skipuritið svari kröfum meginmarkmiða starfseminnar með skýrum og markvissum boðleiðum.
• Að aðgangur að upplýsingum verði vel skilgreindur og starfsmönnum veitt nauðsynleg þjálfun í að nota þau kerfi og gagnagrunna sem þeir þurfa á að halda.

• Að unnið verði samkvæmt nýju skipuriti
• Að nýta betur upplýsinga- og samskiptatækni til innri miðlunar.
• Að haldnir séu samráðsfundir, innan sviða og milli þeirra eftir þörfum.
• Að samvinna starfsmanna þvert á svið starfseminnar verði skilgreind og skjalfest.
• Komið verði upp leiðbeiningum um notkun upplýsinga- og samskiptakerfa.

Fjármál og stjórnun

• Að hámarka nýtingu þess fjármagns sem SR hefur til ráðstöfunar hverju sinni. Gerðar verði nákvæmar áætlanir um viðfangsefni og áhersla lögð á hagkvæmni og þátttöku starfsmanna.
• Að hagkvæmni og skilvirkni verð höfð að leiðarljósi í öllum framkvæmdum, skipulagi og rekstri stofnunarinnar.
• Að tryggt verði að fjármálaleg stjórnun verkefna sé skýr, þvert á svið. Að verkefnisáætlun sé á ábyrgð verkefnisstjóra – fjárhagslega, faglega og stjórnunarlega.
• Að lagt verði mat á arðsemi sértekjuöflunar í hverju verkefni fyrir sig.
• Að til sé yfirlitsáætlun hjá SR til 5-10 ára þar sem fram koma helstu verkefni og kostnaður við þau, áherslur og forgangsröðun.
• Lagt verði mat á árangur starfseminnar í þeim tilgangi að fá upplýsingar sem bætt geta framkvæmd verkefna SR. Gerður verði markviss samanburður við sambærilegar stofnanir.
• Að stofnunin tileinki sér hugmyndafræði og vinnubrögð árangursstjórnunar.

• Innleitt verði nýtt stjórnskipulag sem m.a. er ætlað að bæta nýtingu mannafla og þeirra fjármuna sem varið er til starfseminnar.
• Notað verði verkbókhaldsforrit þar sem verkefnisstjórar geta nálgast nauðsynlegar upplýsingar með aðgengilegum hætti.
• Verkefni verði greinileg í bókhaldi þvert á svið. Innleitt verði samræmt verkefnabókhald.
• Skoðaðir verði kostir græns bókhalds – með sérstakri áherslu á „kolefnisjöfnuð“ starfseminnar. Það verði síðan kynnt síðan rækilega, öðrum til eftirbreytni.
• Úthýsing á verkefnum þegar það hentar stofnuninni.
• Að til verði þekking og sérhæfing innan SR varðandi styrkumsóknir og öflun sértekna til verkefna. Nýtt verði stoðkerfi hins opinbera á þessu sviði.
• Að fjármálastjóri sé ábyrgur fyrir að unnin sé framkvæmda- og rekstraráætlun.
• Að skilgreina ábyrgðarsvið verkefnisstjóra, þ.m.t. fjárhagsábyrgð.
• Unnið verði að þróun aðferðafræði í verkefnastjórnun sem hentar SR
• Aðferðir á sviði áætlanagerðar og rekstrareftirlits verði stöðugt í þróun.
• Að taka upp innkaupakort og nýta kosti rafræns markaðstorgs, til að ná fram hagstæðum viðskiptakjörum og draga úr rekstrarkostnaði. Einnig að skilgreina um leið fjármálaábyrgð einstakra starfsmanna.
• Að skilgreina árangursmælikvarða. Mæla gæði og afköst í þjónustu stofnunarinnar, og nýta upplýsingarnar til að koma upp árangurshvetjandi kerfi.

Starfsmannamál

• Að SR sé eftirsóttur vinnustaður fyrir starfsfólk með fjölbreytta menntun og bakgrunn, með góðri vinnuaðstöðu, greiðum aðgangi að upplýsingum og möguleikum á símenntun sem stuðli að jákvæðri starfsþróun innan SR og skógræktargeirans almennt.
• Að vera með skýra starfsmannastefnu þar sem m.a. kemur fram að nýir starfsmenn fái leiðbeiningar og kynningu.
• Að rekin verði afkastahvetjandi launastefna, endurmenntun starfsfólks fari fram með reglubundnum hætti og gætt sé að skynsamlegri nýtingu mannauðs. Stefnt sé að því að hver starfsmaður njóti frammistöðu sinnar innan stofnunarinnar.
• Að SR geti boðið starfsfólki sínu samkeppnishæf starfskjör.
• Að starfsmannabragurinn einkennist af vinnugleði, gagnkvæmum trúnaði og opnum samskiptum.
• Að jafnréttissjónarmiðum og jafnræðisreglu verði haldið á lofti innan stofnunarinnar.

• Að fela ákveðnum starfsmanni umsjón starfsmannamála.
• Að semja handbók fyrir nýja starfsmenn og taka upp kerfisbundna nýliðaþjálfun.
• Að semja starfsmannastefnu.
• Regluleg starfsmannaviðtöl.
• Haldnir séu starfsmannafundir eftir þörfum, eða starfsmenn upplýstir eftir öðrum leiðum.
• Starfslýsingar og skilgreind verksvið verði til fyrir öll störf innan stofnunarinnar.
• Að meta endurmenntunarþörf starfsfólks og semja endurmenntunarstefnu.
• Að hafa skýra launastefnu þar sem m.a. er tekið mið af mælanlegri frammistöðu starfsmanna og endurmenntun.
• Að taka upp árangursmælingar.
• Að saman fari völd og ábyrgð – aukin valddreifing sé höfð að leiðarljósi.
• Skriflegar öryggisreglur starfsmanna.
• Tryggt verði að ákvarðanir um ráðningar í störf séu teknar á málefnalegum grundvelli. Að stefnt verði markvisst að því að auka hlut kvenna í stjórnunarstöðum hjá stofnuninni, með því að hvetja hæfileikaríkar konur til starfsnáms, endur- og símenntunar.
• Að nýta möguleika á starfsmannaskiptum – bæði innan og utan stofnunar.
• Að bæta starfsanda með auknum samverustundum utan vinnustaðar.
• Að setja upp hugmyndabanka um bætta starfsaðstöðu stofnunarinnar.