Fréttir

15.09.2017

Hversu margar eru trjátegundir heimsins?

Nýr gagnagrunnur um trjátegundir hefur nýtist til verndunar tegunda

Undir merkjum samstarfsnets grasagarða, BGCI, hefur svarsins verið leitað undanfarin þrjú ár eða. Rýnt hefur verið í yfir 500 útgefnar heimildir í samráði við sérfræðinga um allan heim. Niðurstaðan er 60.065 trjátegundir.

Alheimstrjátegundalistinn „Global Tree Search“ er sá fyrsti sinnar tegundar og hefur að geyma allar þekktar trjátegundir á jörðinni ásamt upplýsingum um uppruna þeirra og útbreiðslu eftir löndum.

Það kann að hljóma einkennilega að ekki skuli hafa verið vitað fyrr en nú hversu margar trjátegundir yxu á jörðinni. Grein með titlinum GlobalTreeSearch - the first complete global database of tree species and country distributions birtist í tímaritinu Journal of Sustainable Forestry fyrr á þessu ári. Þar kemur meðal annars fram að meira en helm­ingur allra trjátegunda í heiminum á sér uppruna í aðeins einu landi og margar þessara tegunda eru nú í útrýmingar­hættu.

Af öllum löndum heims eru flestar trjátegundir upprunnar í Brasilíu, 8.715 talsins. Því næst er Kólumbía með 5.776 tegundir og Indónesía með 5.142.  Að frátöldum pólsvæðunum þar sem engin tré eru upprunnin eru fæstar uppruna­legar tegundir í nyrstu svæðum Norður-Ameríku sunnan norðurskautssvæðisins, innan við 1.400 tegundir.

Apahrellir, Araucaria araucana, sem líka er kallað apaþrautartré, er sérstætt tré og talið meðal elstu trjátegunda sem enn þrífast á jörðinni. En hún er einnig ein af þeim sem eru í útrýmingarhættu í heimkynnum sínum. Tegundin vex villt í Síle og Argentínu. Mynd: Wikimedia Commons/Rokfaith.

Í gagnagrunninum sem listinn er unninn úr eru meira en 375.500 skráningar sem tók ríflega tvö ár að vinna úr. Dr Paul Smith er aðalritari eða forseti BGCI, en skammstöf­un þessi stendur fyrir Botanic Gardens Conservation International. Hann segir á vef samstarfsnetsins að jafnvel þótt það kunni að vekja furðu að slíkur listi skuli ekki hafa litið dagsins ljós fyrr en árið 2017 verði að hafa í huga að til gerð slíks lista hafi útheimt geysimikla vísindalega vinnu með söfnun og skráningu tuga þúsunda plöntutegunda. Og þessi vinna hefur ekki öll verið unnin á síðustu misserum heldur er byggt á starfi þúsunda grasafræðinga um allan heim á undanförnum öldum.

Meginástæða þess að ráðist var í þetta viðamikla verkefni á vegum BGCI var að útbúa verkfæri fyrir fólk sem vinnur að því að vernda sjaldgæfar trjátegundir sem hætta er á að geti dáið út. Global Tree Search verður hryggjarstykkið í fyrirbrigði sem kallast Global Tree Assess­ment, frumkvöðlaverkefni sem ætlað er að draga upp mynd af verndarstöðu allra trjátegunda í heiminum fyrir árið 2020. Með því er hægt að raða tegundunum upp eftir því hversu brýnt er að stuðla að vernd þeirra í þeirri von að engar trjátegundir glatist að eilífu.

Forvitnir lesendur sem vilja vita meira um allar þessar 60.065 trjátegundir sem í heiminum þrífast geta rýnt í listann og lesið fræðigreinina sem birtist í Journal of Sustainable Forestry. 

Fréttin á vef BGCI
Íslenskur texti: Pétur Halldórsson




banner5